แผนส่งเสริมกิจกรรมทางกายการออกกำลังกายและกีฬาเพื่อสุขภาพ

 

สถานการณ์ แนวคิด และความสำคัญของแผน

                การมีกิจกรรมเคลื่อนไหวร่างกายในชีวิตประจำวันที่ไม่เพียงพอ เป็น 1 ใน 4 สาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยและความสูญเสียที่เกิดขึ้นทั่วโลก อันประกอบด้วย การสูบบุหรี่ การบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม และการดื่มเครื่องดื่มแอลกฮอล์ ซึ่งมีส่วนทำให้เกิดการเสียชีวิตจากโรคที่สามารถป้องกันได้ จำนวนกว่า 3 ล้านคนทั่วโลกในแต่ละปี

                นอกจากการจัดลำดับในมิติของโรคไม่ติดต่อแล้ว การมีกิจกรรมเคลื่อนไหวร่างกายที่ไมเพียงพอ ยังถูกจัดเป็น 1 ใน 5 ของประเด็นที่ท้าทายโลกปัจจุบันมากที่สุด อันได้แก่ โรคอ้วน ปัญหาสุขภาพจิต ความไม่เป็นธรรมทางสุขภาพ และภาวะโลกร้อน

                การมีกิจกรรมทางกายมีส่วนอย่างมากในการลดต้นทุนการให้บริการทางสุขภาพทั้งทางตรงและทางอ้อม ซึ่งส่งผลต่อเศรษฐกิจและการพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศทั่วโลก มีการประเมินมูลค่าความสูญเสียจากการที่ประชากรของประเทศมีกิจกรรมเคลื่อนไหวร่างกายและการออกกำลังกายไม่เพียงพอ เช่น ประเทศอังกฤษ ซึ่งมีประชากรถึงร้อยละ 40 ที่มีภาวะน้ำหนักเกิน คิดเป็นมูลค่าความสูญเสีย 8.2 พันล้านปอนด์ เช่นเดียวกับประเทศออสเตรเลีย ที่ประชากร 1 ใน 4 มีน้ำหนักเกินและมีมูลค่าความสูญเสีย 58.2 พันล้านเหรียญ ส่วนประเทศไทย นั้น ประชากรที่มีน้ำหนักเกินกำลังเพิ่มมากขึ้น อยู่ในสัดส่วน 1 ใน 4 คิดเป็นมูลค่าความสูญเสียจากการรักษาผู้ช่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สือเนื่องจากการออกกำลังกายไม่เพียงพอถึงปีละ 175,000 ล้านบาท

                กฎบัตรโตรอนโตเพื่อกิจกรรมทางกาย ซึ่งได้รับการรับรองจาก 36 ประเทศสมาชิก เมื่อเดือนพฤษภาคม ปี 2010 เป็นข้อเสนอระดับโลกที่เรียกร้องให้ทุกประเทศ ทุกภูมิภาค ทุกชุมชน และทุกองค์กร ทุ่มเททรัพยากรและยุทธศาสตร์เพื่อให้เกิดการสนับสนุนการมีสุขภาวะดีด้วยการส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับทุกคน โดยเน้นให้เกิดการบูรณาการความร่วมมือขององค์กรด้านสุขภาพ ขนส่งและคมนาคม สิ่งแวดล้อม กีฬาและนันทนาการ การศึกษา การพัฒนาและออกแบบผังเมือง วัฒนธรรม และมหาดไทย

                ในฐานะที่ สสส. ได้ร่วมลงนามในกฎบัตรโตรอนโต และมีพันธกิจเพื่อสร้างเสริมสุขภาพวะที่ดีอย่างยั่งยืนในสังคมไทย แผนส่งเสริมการออกกำลังกายและกีฬาเพื่อสุขภาพ จึงปรับยุทธศาสตร์ของแผนให้มุ่งเน้นสนับสนุนการมีกิจกรรมการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวันของประชากรทั้งประเทศ รวมทั้งประชากรกลุ่มเฉพาะที่มีปัญหาสุขภาพ และกลุ่มที่ขาดโอกาสเข้าถึงบริการทางสุขภาพและการออกกำลังกาย

                แผนนี้ได้นำองค์ความรู้ด้านการส่งเสริมกิจกรรมเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวันเป็นแนวคิดหลัก จึงให้ความสำคัญกับปัจจัยทางสภาพแวดล้อม สังคม และครอบครัว ที่มีผลต่อการมีกิจกรรมเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะการจัดการให้มีพื้นที่สุขภาวะ (healthy space/ healthy park) ที่ชุมชนมีส่วนร่วม ใช้แนวทางการส่งเสริมตลอดช่วงชีวิต (life cycle approach) เพื่อให้สอดคล้องกับพัฒนาการและความต้องการของทุกกุล่มวัย ตลอดจนใช้การสื่อสารรณรงค์เพื่อทำให้การมีกิจกรรมเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวันเป็นพฤติกรรมที่ทุกคนปฏิบัติได้ง่าย กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตประชากรในประเทศ เพื่อสร้างสังคมไทยที่แข็งแรงและน่าอยู่สำหรับทุกคน

 

นิยามคำสำคัญ :

                กิจกรรมเคลื่อนไหวร่างกายในชีวิตประจำวัน ( physical activity ) : หมายถึง กิจกรรมทางกายและการเคลื่อนไหวร่างกายที่ไม่มีรูปแบบเฉพาะ รวมถึงการออกกำลังกาย กิจกรรมนันทนาการและกีฬา กิจกรรมทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิต

                พื้นที่สุขภาวะ (healthy space / healthy park, built environment) : หมายถึง พื้นที่กายภาพที่เอื่อต่อการมีกิจกรรมเคลื่อนไหวร่างกาย การออกกำลังกาย การเล่นกีฬา และนันทนาการ เป็นพื้นที่ที่มีมิติของสิ่งแวดล้อม สุนทรีภาพ การเรียนรู้ ความสัมพันธ์ทางสังคม ตลอดจนอัตลักษณ์ วัฒนธรรม และความเป็นธรรมทางสังคม

 

เป้าประสงค์

                แผนส่งเสริมกิจกรรมทางกายการออกำลังกายและกีฬาเพื่อสุขภาพ มีเป้าประสงค์ให้ประชาชน ทุกกุล่ม ทุกเพศ ทุกวัย มีกิจกรรมเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน (PA) การออกกำลังกาย และเล่นกีฬาเพื่อสุขภาพเป็นวิถีชีวิต และมีพื้นที่สุขภาวะที่เอื้อต่อกิจกรรมเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน กิจกรรมการออกกำลังกาย และกีฬาเพื่อสุขภาพของประชาชนอย่างเพียงพอ

 


iNet Revolutions Co., Ltd.